როგორ დავწერო ასომთავრულით
ქართულ ენას სამი დამწერლობა აქვს: ასომთავრული, ნუსხური და მხედრული. ჩაწერე ტექსტი მხედრულად და მიიღებ ძველ დამწერლობაზე.
შედეგი
სამი ქართული დამწერლობა
ასომთავრული უძველესი ქართული დამწერლობაა. ყველაზე ძველი დათარიღებული წარწერები V საუკუნისაა, მათ შორის ბოლნისის სიონის წარწერა (493–494 წწ.).
ნუსხური IX საუკუნიდან გავრცელდა და ძირითადად საეკლესიო ხელნაწერებში გამოიყენებოდა. ასომთავრულთან ერთად მას ხუცურს უწოდებენ: ტექსტი ნუსხურით იწერებოდა, თავები და მნიშვნელოვანი ასოები კი ასომთავრულით.
მხედრული X საუკუნიდან ვრცელდება და დღევანდელი ქართული დამწერლობაა. 2016 წელს სამივე დამწერლობის ცოცხალი კულტურა UNESCO-ს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში შევიდა.
ასოების ცხრილი
| მხედრული | ასომთავრული | ნუსხური | სახელი |
|---|---|---|---|
| ა | Ⴀ | ⴀ | ან |
| ბ | Ⴁ | ⴁ | ბან |
| გ | Ⴂ | ⴂ | გან |
| დ | Ⴃ | ⴃ | დონ |
| ე | Ⴄ | ⴄ | ენ |
| ვ | Ⴅ | ⴅ | ვინ |
| ზ | Ⴆ | ⴆ | ზენ |
| თ | Ⴇ | ⴇ | თან |
| ი | Ⴈ | ⴈ | ინ |
| კ | Ⴉ | ⴉ | კან |
| ლ | Ⴊ | ⴊ | ლას |
| მ | Ⴋ | ⴋ | მან |
| ნ | Ⴌ | ⴌ | ნარ |
| ო | Ⴍ | ⴍ | ონ |
| პ | Ⴎ | ⴎ | პარ |
| ჟ | Ⴏ | ⴏ | ჟან |
| რ | Ⴐ | ⴐ | რაე |
| ს | Ⴑ | ⴑ | სან |
| ტ | Ⴒ | ⴒ | ტარ |
| უ | Ⴓ | ⴓ | უნ |
| ფ | Ⴔ | ⴔ | ფარ |
| ქ | Ⴕ | ⴕ | ქან |
| ღ | Ⴖ | ⴖ | ღან |
| ყ | Ⴗ | ⴗ | ყარ |
| შ | Ⴘ | ⴘ | შინ |
| ჩ | Ⴙ | ⴙ | ჩინ |
| ც | Ⴚ | ⴚ | ცან |
| ძ | Ⴛ | ⴛ | ძილ |
| წ | Ⴜ | ⴜ | წილ |
| ჭ | Ⴝ | ⴝ | ჭარ |
| ხ | Ⴞ | ⴞ | ხან |
| ჯ | Ⴟ | ⴟ | ჯან |
| ჰ | Ⴠ | ⴠ | ჰაე |
| ჱ | Ⴡ | ⴡ | ჰე (ამოღებული) |
| ჲ | Ⴢ | ⴢ | ჰიე (ამოღებული) |
| ჳ | Ⴣ | ⴣ | ვიე (ამოღებული) |
| ჴ | Ⴤ | ⴤ | ჰარ (ამოღებული) |
| ჵ | Ⴥ | ⴥ | ჰოე (ამოღებული) |
ასომთავრულისა და ნუსხურის ასოები Unicode-ის ნაწილია, ამიტომ შედეგი ჩვეულებრივ ტექსტად კოპირდება. ძველ მოწყობილობებზე ასოების ნაცვლად შეიძლება უჯრები გამოჩნდეს.
ხშირი კითხვები
რა განსხვავებაა ასომთავრულსა და მთავრულს შორის?
ასომთავრული ცალკე, უძველესი დამწერლობაა, სხვა ფორმის ასოებით. მთავრული კი მხედრული ასოების დიდი, სათაურის სტილია.
რა არის ნუსხა-ხუცური?
ასომთავრულისა და ნუსხურის ერთად გამოყენება: ტექსტი ნუსხურით იწერება, მთავარი ასოები კი ასომთავრულით. ასე იწერებოდა საეკლესიო წიგნები.
რატომ ჩანს ასოების ნაცვლად უჯრები?
მოწყობილობას შესაბამისი შრიფტი აკლია. ახალ ტელეფონებსა და კომპიუტერებზე ასომთავრული და ნუსხური ჩვეულებრივ ჩანს.